Küresel petrol fiyatlarındaki artış, enerji ithalatına bağımlı ülkelerin ekonomileri üzerinde önemli bir maliyet baskısı oluşturuyor. Dünyanın en büyük petrol ithalatçılarından Hindistan, 2026-2027 mali yılının ilk yarısında (Nisan-Eylül döneminde) geçen yıla kıyasla neredeyse aynı miktarda ham petrol satın almasına rağmen ödemelerini 28,7 milyar dolar artırdı.
Hindistan Petrol ve Doğal Gaz Bakanlığına bağlı Petrol Planlama ve Analiz Birimi'nin verilerine göre, söz konusu altı aylık dönemde 122,7 milyon ton ham petrol ithal edildi. Bu miktar, geçen yılın aynı dönemindeki 121,8 milyon tonluk ithalatın sadece yüzde 0,7 üzerinde yer alıyor. Ancak ithalat için yapılan ödeme, 61,9 milyar dolardan 90,6 milyar dolara çıkarak yüzde 46,3'lük bir artış gösterdi.
İki dönem arasındaki 28,7 milyar dolarlık farkın büyük çoğunluğu, uluslararası petrol fiyatlarındaki yükselişten kaynaklandı. İthal edilen petrolün ton başına ortalama maliyeti, önceki yıl yaklaşık 508 dolardan 738 dolara yükseldi. Bu durum, Hindistan'ın ton başına yaklaşık 230 dolar daha fazla ödemek zorunda kaldığını ortaya koyuyor.
Bu yüksek ithalat faturası, ülkede petrol tüketiminin arttığı bir döneme denk gelmedi. Nisan-Eylül döneminde petrol ürünleri tüketimi geçen yıla göre yüzde 3,3 azalarak 114,8 milyon tona geriledi. Buna karşılık, yerli ham petrol ve kondensat üretimi 14,2 milyon tondan 13,7 milyon tona düştü. Yerli üretimin azalması, ithalat bağımlılığını artırarak, Hindistan'ın tüketim bazında ham petrol ithalatına bağımlılık oranının yüzde 88,1'e ulaşmasına neden oldu.
Eylül ayında artış daha belirgin olarak gözlemlendi. Hindistan'ın ithal ettiği petrole ilişkin referans sepet fiyatı, Eylül 2025'te varil başına 69,61 dolarken, Eylül 2026'da 116,09 dolara çıktı. Bu, bir yıl içinde yaklaşık yüzde 67'lik bir artış anlamına geliyor. Eylül ayında 21,7 milyon ton ham petrol ithalatı için 15,4 milyar dolar ödeme yapıldı; geçen yılın aynı ayında ise 20,3 milyon ton için yaklaşık 10,5 milyar dolar ödenmişti. Miktardaki yaklaşık yüzde 7'lik artışa karşın maliyet yüzde 47 yükseldi.
Petrol maliyetlerindeki artışın, sadece ithalat faturalarını değil, aynı zamanda rafinerilerin üretim giderlerini, akaryakıt fiyatlarını, taşımacılık maliyetlerini ve sanayinin enerji harcamalarını da etkilemesi bekleniyor. Petrol ithalatını dolar üzerinden gerçekleştiren ülkelerde, artan fiyatlar döviz talebini yükselterek cari denge ve yerel para birimleri üzerinde ek baskı oluşturabiliyor.
Türkiye'de de benzer bir durum gözlemleniyor. Ağustos 2026'da Türkiye'nin enerji ithalatı için ödediği tutar, geçen yılın aynı ayına göre yüzde 33,8 artarak 6 milyar 464 milyon dolara yükseldi. Aynı dönemde ham petrol ithalatı miktar bazında yüzde 1,1 azalarak 2 milyon 844 bin tona geriledi. Bu veriler, enerji fiyatlarındaki artışın dış ticaret üzerindeki etkisini uluslararası düzeyde teyit ediyor.
