Avrupa Birliği, çelik ithalatına yönelik ticaret rejimini sıkılaştırma kararı aldı. 1 Temmuz 2026 tarihinden itibaren geçerli olacak yeni düzenleme ile yıllık gümrüksüz kota hacmi 18,3 milyon tona düşürülecek. Mevcut durumda yüzde 25 olan kota üstü vergi oranı ise yüzde 50 seviyesine çıkarılacak.
Kota Hacminde Önemli Azalma
Avrupa Komisyonu tarafından yürütülen süreç kapsamında, 26 farklı çelik ürün kategorisinde kota miktarı 2024 yılı koruma kotalarına kıyasla yüzde 47 oranında azaltılacak. Düzenlemenin temel amacı, küresel ölçekteki arz fazlasının AB çelik sektöründeki kapasite kullanım oranlarını baskılamasını engellemek olarak açıklandı. Yeni sistemle birlikte, kota sınırını aşan ithalatçıların daha yüksek maliyetlerle karşılaşması öngörülüyor.
Serbest Ticaret Ortaklarına Öncelik Verilecek
Belirlenen 18,3 milyon tonluk toplam kotanın yarısı, AB ile serbest ticaret anlaşması bulunan ülkelere tahsis edilecek. Kotanın geri kalan kısmı ise tüm ticaret partnerlerine açık tutulacak. AB'nin baş ticaret müzakerecisi Maros Sefcovic, açık kota dağıtım kurallarının piyasa katılımcıları için öngörülebilirlik sağlayacağını ifade etti. Bu ayrım doğrultusunda, serbest ticaret anlaşması olan ülkelerin pazar erişim kaybının daha düşük olması bekleniyor.
İzlenebilirlik ve Denetim Şartları Artıyor
Yeni ticaret rejimiyle birlikte çelik ürünlerinin menşeine yönelik denetimler de sıkılaştırılıyor. İhracatçıların, çeliğin hangi tesislerde eritildiğini ve döküldüğünü belgelemeleri zorunlu hale getirilecek. Bu izlenebilirlik şartı ile üçüncü ülkeler üzerinden yapılan yönlendirme risklerinin azaltılması hedefleniyor. Komisyonun bu konudaki danışma süreci 2 Temmuz 2026 tarihine kadar devam edecek olup, nihai uygulama düzenlemesinin 1 Ekim 2026 tarihinde yürürlüğe girmesi planlanıyor.
Küresel Kapasite Fazlası ve Sektörel Etkiler
AB kurumları, küresel çelik arz fazlasının 620 milyon ton seviyesinde olduğunu belirtiyor. Avrupa Birliği Konseyi verilerine göre, bu kapasite fazlasının 2027 yılında 721 milyon tona ulaşabileceği tahmin ediliyor. Sektörün korunması ve karbonsuzlaşma yatırımlarının desteklenmesi amacıyla alınan bu kararların; otomotiv, inşaat ve savunma gibi kritik tedarik zincirlerinde maliyet dengelerini değiştirmesi bekleniyor.
