Araştırmalar, mizah anlayışının ve kişinin kendiyle dalga geçebilme becerisinin hem çocuklukta akran dışlanmasıyla mücadelede hem de yetişkinlikteki sosyal ilişkilerde önemli bir rol oynadığını göstermektedir. Uzmanlar, bu yeteneğin ruh sağlığını koruyucu ve sosyal bağları güçlendirici etkilerine dikkat çekmektedir.
Akran Dışlanması ve Mizah Algısı: 1990'larda yapılan psikolojik çalışmalar, akranları tarafından dışlanan çocukların iki ana gruba ayrıldığını ortaya koymuştur: saldırgan ve ürkek/boyun eğen gruplar. Her iki grubun ortak özelliği, şakaları kişisel bir hakaret olarak algılama eğilimidir. Zorba çocuklar öfkeyle tepki verirken, içe kapanık çocuklar incinerek uzaklaşmaktadır. Sosyal açıdan özgüvenli çocuklar ise şakaları önemsemeyip gülüp geçebilmektedir.
Mizahın Felsefi ve Bilimsel Gelişimi: İnsanın kendine gülebilme yeteneği üzerine tartışmalar antik çağlara dayanmaktadır. Platon mizahı üstünlük duygusuna bağlarken, Thomas Hobbes olgunluk sonrası geçmişteki budalalıklara gülmeyi önermiştir. 2011'de yapılan bir deneyde, deneklere çarpıtılmış yüzleri gösterildiğinde çoğunluğun gülümsediği veya güldüğü gözlemlenmiş, bu da insanın kendisine de gülebileceğini kanıtlamıştır.
Gelotofobi ve Gelotofili: Amerikalı araştırmacı Paul McGhee'ye göre, kendine gülebilmek ustalaşılması zor bir mizah türüdür. Gelotofobi (kendine gülme korkusu), bu gelişimin önündeki en büyük engeldir. Katı ebeveyn tutumları, travmatik zorbalıklar ve kolektivist kültürler bu korkuyu tetikleyebilir. Gelotofili ise başkalarının gülmesinden keyif alma durumudur ve bu kişilerde oyunculuk yeteneği ve yüksek özsaygı gözlemlenir.
Mizah Türleri ve Kendini Aşağılayan Mizah: Mizah Tarzları Ölçeği, mizahı dört kategoriye ayırır: ilişki geliştirici, kendini olumlayan, saldırgan ve kendini aşağılayan mizah. Kendini aşağılayan mizahın uzun süre düşük özsaygı ile ilişkilendirilmesine rağmen, Dr. Sonja Heintz ve Prof. Claire Fox'un araştırmaları, bu mizah türünün acıdan kaynaklanmadığı ve dengeli kullanıldığı sürece psikolojik uyum, ilişki güçlendirme ve stres yönetimi aracı olabileceğini göstermiştir.
Kendine Gülmeyi Öğrenmek: Psikologlar, aşırı ciddi veya hassas bireylerin neşeli bir bakış açısı geliştirebileceğini belirtmektedir. Bunun için hassas noktalarla yüzleşmek, eğlenceli anları not etmek ve yaşanan olumsuzluklara dışarıdan bakarak kendini aşma (self-transcendence) gibi yöntemler önerilmektedir.
