ABD ile İran arasında Pakistan'ın arabuluculuğunda yürütülen müzakereler sonucunda İslamabad Mutabakat Zaptı imzalandı. Fransa'nın Versay Sarayı'nda gerçekleşen imza töreniyle birlikte, iki ülke arasında çetin bir diplomatik süreç başlatılmış oldu.
Versay'da Beklenmedik İmza Töreni
Cenevre'de yapılması planlanan törenin aksine, imza süreci Versay Sarayı'nda gerçekleştirildi. G7 zirvesi kapsamında Fransa'da bulunan ABD Başkanı Donald Trump, 14 maddeden oluşan belgeyi imzaladı. İmza anında Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron'un destekleyici ifadeleri ve salondaki katılımcıların alkışları dikkat çekti.
Belgenin imzalanmasının ardından ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio tarafından teslim alınan metin, İran tarafına iletildi. İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan da mutabakat zaptına imzasını atarak süreci resmiyet kazandırdı. Bu gelişme, Ortadoğu'daki gerilimin düşmesi ve Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılması beklentilerini güçlendirdi.
Mutabakatın İçeriği ve Hukuki Niteliği
İmzalanan metin, uluslararası hukuk açısından bağlayıcı bir anlaşmadan ziyade bir "niyet beyanı" olarak değerlendirilmektedir. Belge, önümüzdeki 60 gün içerisinde nihai bir anlaşmaya varılması için gerekli yol haritasını ve müzakere çerçevesini belirlemektedir. Mutabakat kapsamında şu maddeler öne çıkmaktadır:
- Lübnan dahil tüm cephelerde askeri operasyonlara derhal ve kalıcı olarak son verilmesi,
- Tarafların birbirine karşı güç kullanmaması ve tehdit içeren eylemlerden kaçınması,
- Lübnan'ın toprak bütünlüğü ve egemenliğinin güvence altına alınması,
- Tarafların birbirlerinin iç işlerine karışmaması.
Ekonomik boyutta ise Hürmüz Boğazı'ndaki ablukaların karşılıklı olarak kaldırılması kararlaştırıldı. İran'ın ticari gemilerin güvenli geçişi için düzenlemeleri yapması ve 30 gün içinde deniz mayınlarının temizlenmesi hedeflenmektedir. Ayrıca ABD, enerji ticaretini de kapsayan yaptırımları askıya almayı ve İran'ın ekonomik kalkınması için 300 milyar dolarlık bir destek planı geliştirmeyi taahhüt etmiştir.
