Türkiye'de sürdürülebilir finans alanında önemli bir adım atılarak Ulusal Yeşil Finans Stratejisi ve Eylem Planı (2026-2029), 4 Temmuz 2026 tarihli Cumhurbaşkanlığı Genelgesi ile yürürlüğe konuldu. Hazine ve Maliye Bakanlığı koordinasyonunda hazırlanan strateji, Türkiye'nin 2053 Net Sıfır Emisyon Hedefi doğrultusunda sürdürülebilir finans sistemini geliştirmeye yönelik bir yol haritası sunmaktadır.
Çalışma, kamu kurumlarından bankacılık sektörüne, sermaye piyasalarından sigortacılık sistemine, reel sektörden uluslararası finans kuruluşlarına kadar geniş bir paydaş kitlesini kapsamaktadır. Yeşil dönüşümün finansman altyapısını güçlendirmeyi amaçlayan strateji ve eylem planı; üç stratejik amaç, on bir hedef ve kırk beş eylemden oluşmaktadır.
Yol haritası, sürdürülebilir finans için güçlü bir kurumsal ve teknik altyapı oluşturulmasını, yeşil finans piyasalarının geliştirilmesini, iklim risklerinin finansal sisteme entegre edilmesini, uluslararası iklim finansmanına erişimin artırılmasını ve yeşil dönüşüm yatırımlarının desteklenmesini önceliklendirmektedir. Türkiye Yeşil Taksonomisinin geliştirilmesi, sürdürülebilir finans veri altyapısının güçlendirilmesi ve çevresel verilerin standardizasyonu da öncelikli alanlar arasında yer almaktadır.
Strateji, iklim değişikliğini ekonomik büyümeyi, yatırım kararlarını ve finansal istikrarı etkileyen yapısal bir dönüşüm alanı olarak ele almaktadır. Düşük karbonlu ekonomiye geçiş için gerekli yatırımların kamu kaynaklarıyla karşılanmasının yetersiz kalacağı öngörülerek, bankacılık sektörü, sermaye piyasaları, yatırım fonları, sigorta sistemi, katılım finans kuruluşları ve uluslararası finans kuruluşlarının sürece aktif katılımının gerekliliği vurgulanmaktadır. Bu bağlamda sürdürülebilir finans, ekonomik dönüşümün finansal zemini ve kalkınmanın önemli araçlarından biri olarak değerlendirilmektedir.
Türkiye Yeşil Taksonomisinin oluşturulması, planda öne çıkan önemli başlıklardan biridir. Taksonomi sayesinde hangi yatırımın çevresel açıdan sürdürülebilir olduğu ortak kriterlerle belirlenecek, yatırımcılar, finans kuruluşları ve şirketler için daha şeffaf, karşılaştırılabilir ve güvenilir bir sürdürülebilir finans ekosistemi hedeflenmektedir. Çevresel verilerin standardizasyonu ve veri altyapısının güçlendirilmesi de sürecin temel bileşenlerindendir.
Finansal ürün çeşitliliğinin artırılmasına da önem verilmektedir. Yeşil tahviller, yeşil kira sertifikaları, sürdürülebilirlik bağlantılı finansman araçları ve geçiş finansmanı gibi yenilikçi modellerin geliştirilmesi amaçlanmaktadır. Bu sayede yatırımcılara farklı finansman seçenekleri sunulması ve yeşil dönüşüm yatırımlarının daha uygun koşullarda finanse edilmesi hedeflenmektedir. Uluslararası iklim fonları ve kalkınma bankalarından daha etkin yararlanılması da stratejinin temel önceliklerindendir.
Strateji, iklim değişikliğinin finansal sisteme etkilerinin daha etkin yönetilmesini de hedeflemektedir. Finansal aktörlerin iklim kaynaklı fiziksel ve geçiş risklerini risk yönetimi ve karar alma süreçlerine entegre etmeleri öngörülmektedir. Bu sayede finansal sistemin iklim değişikliğinden kaynaklanabilecek risklere karşı daha dayanıklı hale getirilmesi ve uzun vadeli finansal istikrarın desteklenmesi amaçlanmaktadır.
Sürdürülebilir finans alanında kurumsal kapasitenin güçlendirilmesi de stratejinin önemli bileşenlerindendir. Kamu kurumlarının, düzenleyici otoritelerin, finans kuruluşlarının, şirketlerin ve akademinin bilgi ve uygulama kapasitesinin geliştirilmesi hedeflenmektedir. Bu doğrultuda eğitim faaliyetlerinin yaygınlaştırılması ve teknik rehberlerin hazırlanması planlanmaktadır.
