Türkiye'de çocuk işçiliğiyle mücadele konusunda önemli sorunlar yaşandığına dair veriler, Dünya Çocuk İşçiliğiyle Mücadele Günü'nde kamuoyu ile paylaşıldı. Ekonomik zorluklar ve eğitim politikalarındaki değişimler, çocukların örgün eğitimden uzaklaşmasına ve iş yaşamına yönelmesine neden oluyor.
Milli Eğitim Bakanlığı'nın (MEB) 2024-2025 eğitim öğretim yılı istatistiklerine göre, örgün eğitimde olmayan çocuk sayısı bir önceki yıla kıyasla arttı. Bu istatistikler, ilkokul, ortaokul ve lise çağındaki kayıtlı olmayan çocuklar ile açıköğretime ve mesleki eğitim merkezlerine (MESEM) kayıtlı öğrencileri kapsıyor. Toplamda yaklaşık 4 milyon çocuğun örgün eğitim dışında olduğu belirtiliyor.
İş Sağlığı ve İş Güvenliği (İSİG) Meclisi'nin 2013-2026 yılları arasındaki verileri incelendiğinde, 862 çocuğun iş cinayetlerinde hayatını kaybettiği ortaya kondu. Bu ölümlerin büyük bir kısmı 5-14 ve 15-17 yaş aralığındaki çocukları etkiledi. En çok çocuk işçi cinayetinin yaşandığı iller arasında Şanlıurfa, Gaziantep, İstanbul, Adana, Konya ve Antalya öne çıkıyor. Tarım/orman, inşaat ve metal işkolları, çocuk işçi ölümlerinin en sık görüldüğü alanlar olarak kaydedildi.
Araştırmacı-yazar Ö.H.A., Türkiye'deki çocuk işçiliği durumunu değerlendirerek, ekonomik krizin ve artan enflasyonun ailelerin temel ihtiyaçlarını karşılamasını zorlaştırdığını belirtti. Akış, TÜİK verilerinde kayıtlı çocuk işçi sayısındaki artışa dikkat çekerek, MESEM'lerdeki öğrencilerin de fiilen işçi statüsünde çalıştığını ifade etti. Kayıtlarda yer almayan sokak çocukları, mevsimlik tarım işçileri ve mülteci çocuklar da eklendiğinde, Türkiye'deki toplam çocuk işçi sayısının 2 milyonu aştığı tahmin ediliyor.
Akış, özellikle yaz aylarında tarımda çalışan çocukların güvencesiz koşullarda ve daha düşük ücretlerle çalıştırıldığını vurguladı. Ayrıca, bazı eğitim politikalarının ve toplumsal eğilimlerin, çocukların erken yaşta evlenmesine ve ardından iş yaşamına atılmasına zemin hazırlayabileceği endişesini dile getirdi. Mülteci çocukların da ucuz iş gücü olarak kullanıldığına ve bu durumun iş cinayetlerine yol açtığına dikkat çekildi. Medya sektöründeki setlerde çalışan çocuk işçilerin durumu da sorgulanarak, onların gelişimsel süreçleri ve eğitim hayatları üzerindeki etkilerinin göz önünde bulundurulması gerektiği belirtildi. Çocuk işçiliğiyle mücadelenin, çocukların önceliklendirildiği bir toplum düzeninin inşası için tek gerçekçi yol olduğu vurgulandı.
