ABD Başkanı Donald Trump, İran ile yürütülen müzakerelerde bir uzlaşmaya varıldığını ve savaşın sona erdiğini iddia etti. Taraflar arasında üzerinde uzlaşılan ön anlaşma taslağına göre, ateşkes süresi 60 gün uzatılacak ve Hürmüz Boğazı yeniden uluslararası deniz trafiğine açılacak. Bu süreçte, İran'ın yüksek düzeyde zenginleştirilmiş uranyum stokları ve nükleer programına ilişkin müzakereler devam edecek.
Trump, anlaşmanın birkaç gün içinde Avrupa'da imzalanabileceğini belirtirken, İran tarafı nihai kararın henüz verilmediğini açıkladı. Ancak hem ABD hem de İran kaynakları, temel anlaşmazlıkların büyük ölçüde giderildiğini ve müzakerelerin son aşamaya geldiğini doğruladı. Al Arabiya'nın diplomatik kaynaklara dayandırdığı bilgilere göre ön anlaşma taslağı; ateşkesin 60 gün uzatılması, Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılması, bu süre zarfında İran'ın uranyum stoklarının müzakeresi, ABD'nin İran'a yönelik yaptırımlarının hafifletilmesi, Amerikan ablukasının kaldırılması ve olası ihlalleri denetleyecek uluslararası bir arabulucu mekanizmasının kurulmasını içeriyor.
Trump, anlaşmanın en önemli maddesinin İran'ın nükleer silah sahibi olmaması olduğunu vurguladı. İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İ.B. ise anlaşmanın imzalanacağı tarih ve yere ilişkin haberlerin spekülasyondan ibaret olduğunu belirterek Tahran'ın henüz nihai kararını vermediğini söyledi. Bekayi, müzakere metninin büyük bölümünün tamamlandığını doğrularken, Washington'u görüşmeler sırasında pozisyon değiştirmekle suçladı. İran'ın kırmızı çizgilerinden taviz vermeyeceğini belirten Bekayi, Katar ve Pakistan'ın arabuluculuk faaliyetlerinde aktif rol oynadığını ifade etti.
Amerikan haber sitesi Axios'a konuşan kaynaklara göre, İranlı yetkililer ile Katarlı arabulucular arasında gerçekleştirilen görüşmelerde üç kritik konuda ilerleme sağlandı: İran'ın dondurulmuş varlıklarının serbest bırakılması, Hürmüz Boğazı'nın ateşkes süresince yeniden açılması ve İran'ın nükleer programına ilişkin müzakerelerin çerçevesi. Kaynaklar, İranlı yetkililerin birçok ülkeye prensip anlaşmasına varıldığı bilgisini verdiğini, ancak son onayın İran lideri Mücteba Hamaney tarafından verilmesi gerektiğini belirtti.
Trump'ın anlaşmayı duyurması, daha önce İran'a yönelik yeni saldırı tehditlerinde bulunmasının ardından geldi. ABD Başkanı, perşembe günü yaptığı açıklamada İran'ı 'çok sert şekilde vurabileceklerini' söylemişti. Ancak ilerleyen saatlerde Beyaz Saray'ın yeni saldırı planlarını askıya aldığı ve diplomatik sürece ağırlık verdiği anlaşıldı. CNN'in aktardığına göre Trump'ın anlaşma açıklaması, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu için sürpriz oldu. İki liderin açıklamanın ardından telefon görüşmesi yaptığı belirtilirken, Netanyahu'nun ofisi İsrail'in mutabakatın tarafı olmadığını vurguladı. Nihai anlaşmanın İran'ın zenginleştirilmiş uranyum stoklarının ortadan kaldırılmasını, zenginleştirme altyapısının sökülmesini, füze programının sınırlandırılmasını ve Tahran'ın bölgesel vekil güçlere verdiği desteğin sona erdirilmesini içermesi gerektiği açıklandı.
Anlaşma ihtimalinin güçlenmesiyle petrol fiyatları sert şekilde gerilerken küresel borsalarda yükseliş yaşandı. Yaklaşık üç aydır devam eden savaşta binlerce kişi hayatını kaybederken, çatışmalar özellikle İran, Lübnan ve Körfez bölgesinde büyük ekonomik ve insani maliyet yaratmıştı. Taraflardan gelen çelişkili açıklamalar ve kırılgan ateşkesin geçmişte defalarca ihlal edilmiş olması nedeniyle, gözler şimdi Tahran'dan gelecek nihai onaya çevrilmiş durumda.
