Suriye'deki cihatçı Heyet Tahrir Şam (HTŞ) kontrolündeki yönetim ile Lübnan merkezli Hizbullah örgütünün, aralarındaki gerilimi azaltmak amacıyla Türkiye'de gizli bir görüşme gerçekleştirdiği öne sürüldü. Reuters'a konuşan altı kaynağa göre, tarafların geçen ay Türkiye'de en az bir kez yüz yüze temas kurduğu belirtildi. Bu görüşmenin, uzun süredir karşı karşıya gelen iki taraf arasındaki bilinen ilk doğrudan temas olduğu ifade edildi.
Reuters'ın haberine göre, toplantıya Hizbullah temsilcilerinin yanı sıra Suriye istihbarat ve Dışişleri Bakanlığı yetkilileri de katıldı. Görüşmenin, Türkiye'nin güvenlik ve istihbarat kurumlarının daveti ve arabuluculuğunda yapıldığı aktarıldı. Hizbullah, Suriye iç savaşı boyunca Beşar Esad rejimini desteklemek amacıyla ülkeye savaşçılar göndermişti. Ancak Esad'ın 2024 sonunda devrilmesinin ardından Şam yönetimi ile Hizbullah arasındaki ilişkilerde gerginlik yaşanmaya başlandı. Yeni Suriye yönetimi, Hizbullah'ı Suriye üzerinden silah sevkiyatı yapmakla suçlarken, örgüt de Şam yönetiminin Lübnan'a askeri müdahalede bulunabileceği endişesini taşıdı.
TÜRKİYE ARABULUCULUĞU ÖNE ÇIKTI
Kaynaklara göre, görüşmenin gerçekleşmesinde Türkiye'nin önemli bir girişimi oldu. Ankara'nın, Suriye'de istikrarı sağlama ve bölgesel gerilimi düşürme hedefiyle iki tarafı bir araya getirmek istediği belirtildi. Reuters'a bilgi veren üç kaynak, Türkiye'nin bu sürece doğrudan dahil olmayı özellikle önemsediğini vurguladı. Görüşmede, tarafların karşılıklı güvenlik endişeleri ele alındı. Suriyeli bir yetkilinin aktardığına göre, Şam yönetimi Hizbullah'a Lübnan'a girerek örgütü silahsızlandırma amacıyla askeri müdahalede bulunmayacağına dair güvence verdi. Aynı yetkili, Suriye tarafının Hizbullah'tan sınır ötesi kaçakçılığın durdurulmasına yardımcı olmasını ve özellikle ülkenin güneyinde faaliyet gösterdiği iddia edilen hücrelerini dağıtmasını talep ettiğini söyledi.
HİZBULLAH: SURİYE'DE VARLIĞIMIZ YOK
Suriye yönetimi, geçtiğimiz günlerde ülkenin güneyinde roket saldırısı hazırlığında olduğu öne sürülen bir Hizbullah hücresinin yakalandığını duyurmuştu. Hizbullah ise bu iddiayı reddederek Suriye topraklarında herhangi bir askeri veya güvenlik varlığının bulunmadığını belirtti. Suriyeli yetkilinin aktardığına göre, Hizbullah temsilcileri silah kaçakçılığının durdurulması ve hücrelerin dağıtılması taleplerine doğrudan yanıt vermezken, Suriye'nin iç işlerine müdahale etmeme sözü verdi. Toplantı hakkında bilgi sahibi olan Lübnanlı bir güvenlik kaynağı ise tarafların güvenlik konularında “önemli ilerleme” kaydettiğini ifade etti. Kaynak, Hizbullah'ın temel kaygısının Suriye'den gelebilecek olası bir askeri müdahaleye karşı “arka cephesini güvence altına almak” olduğunu belirtti. Ancak görüşmeler sonucunda nihai bir anlaşmaya varılmadığı ve kamuoyuna herhangi bir açıklama yapılmasının planlanmadığı kaydedildi.
İRAN GÖRÜŞMEDE YER ALMADI
Görüşmenin dikkat çeken yönlerinden biri de Hizbullah'ın en önemli destekçisi İran'ın toplantıda yer almamasıydı. Lübnanlı güvenlik kaynağına göre Hizbullah, toplantıya İran'ın bilgisi dahilinde katıldı. Ancak Tahran yönetiminin doğrudan sürece dahil edilmemesinden rahatsızlık duyduğu öne sürüldü. Kaynak, bu durumun tarafların nihai anlaşmaya varamamasının ve görüşmenin kamuoyuna açıklanmamasının başlıca nedenlerinden biri olduğunu savundu. Reuters'a konuşan Lübnanlı bir kaynak, Türkiye üzerinden Suriye yönetimi ile Hizbullah arasındaki temasların yaklaşık iki ay önce başladığını belirtti.
