Altın ithalatına uygulanan kota ve küresel savaş belirsizlikleri, yurt içi ve yurt dışı altın fiyatları arasındaki farkın kapanmasına neden oldu. Kaynaklar, son dönemde yurt içi altın fiyatlarının yurt dışına kıyasla daha düşük kaldığı günler olduğunu belirtti. Şu anda ise makasın dengeye oturduğu ifade edildi.
Savaşın getirdiği fiyatlama belirsizliği nedeniyle, özellikle 'yastık altı' olarak tabir edilen yatırımlık altın talebinde önemli bir düşüş yaşandığı gözlemleniyor. Mücevher İhracatçıları Birliği (MİB) Başkanı Mustafa Özcan, bir dönem yurt dışı fiyata kıyasla eksiye inen yurt içi altın fiyatının şu günlerde 200-300 dolar artıda olduğunu belirtti.
Genel seyre bakıldığında altın fiyatlarının normal seyrettiğini belirten Özcan, talep düşüşünün Merkez Bankası'nın yurt dışı satışlarından kaynaklanmadığını, ancak 'yastık altı'na giden altında bir düşüş olduğunu söyledi. Savaşla birlikte petrol fiyatlarının yükselmesi ve madenlerin gerilemesiyle fiyat beklentilerinde belirsizlik oluştuğunu, bu durumun da madenlere olan talebi düşürdüğünü ifade etti.
Gümüşte ise uzun yıllar altının gerisinde seyreden fiyatların geçen sene hızlı bir artışla kapandığı, hatta aşırı talep nedeniyle bir miktar balon oluştuğu kaydedildi. Özcan, gümüş fiyatlarındaki mevcut seviyenin normal olduğunu belirtti. Mücevher sektörünün kilogram başına 4 bin 500 dolar ihracatla en katma değerli sektör olduğunu hatırlatan Özcan, son üç yıldır kota ve yapısal sorunlar nedeniyle sermaye çıkışı yaşandığını, yatırımcıların Dubai'ye yöneldiğini ancak Türkiye'ye gelmek istediklerinde yapısal sorunlar nedeniyle Singapur'a yöneldiklerini söyledi. Sadece kota değil, gümrüklerde de sıkıntı yaşandığını, miktar bazında ihracatın yüzde 55 azaldığını belirtti.
MİB önceki dönem başkanlarından Ayhan Güner de ihracatta yaşanan sorunları Ticaret Bakanlığı'na ilettiklerini ve özellikle İstanbul gümrüklerindeki zorlukların çözülmesini beklediklerini söyledi. Güner, altın getirmek için izin almak zorunda kaldıklarını, Cumhurbaşkanının yurt dışındaki varlıkların ülkeye getirilmesini istemesine rağmen kısıtlamalar nedeniyle bunun gerçekleşmediğini belirtti. Kendi 800 kilo altın işleme kapasitesine rağmen 10 kilo için 'kapasite yetersiz' denildiğini aktardı. Dünyada Türkiye'ye gelmeyi bekleyen altın varlığı olduğunu, bunların Türkiye'ye gelip alışveriş yapmaları ve faturalarını beyan etmeleri durumunda 8 milyar dolarlık ihracatın 80 milyar dolara çıkarılabileceğini ifade etti.
Altın fiyatlarındaki makasa ilişkin Güner, farkın bir ara 10-12 bin dolara kadar çıktığını, şimdi kapandığını ancak ne alan ne de satan olduğunu söyledi. Dubai'de bile 500-600 dolar aşağıda olduğunu, şu anda dünya ile aynı fiyatta olmasının iç piyasa için bir anlamı olmadığını, ihracatçı için anlamı olduğunu ancak engeller yüzünden ihracatın düştüğünü belirtti.
İstanbul Kuyumcular Odası Başkanı Mustafa Atayık, küresel gerginliklerin tüm dünya ekonomilerini olumsuz etkilediğini söyledi. Merkez bankalarının enflasyon baskısı nedeniyle faiz konusunda dikkatli yaklaşımları ve jeopolitik süreçlerdeki belirsizliğin altın fiyatlarını baskıladığını ve dar bir bant aralığında seyretmesine yol açtığını belirtti. Gerginliğin savaşa dönüştüğü ilk haftalarda rekor fiyatlara ulaşan altın fiyatlarının, ateşkes kararının ardından önemli oranda düştüğünü kaydetti.
Atayık, global durgunluk, talep düşüklüğü ve ateşkes kararı sonrası, her dalgalı süreçte Kapalıçarşı başta olmak üzere kuyumculara koşan vatandaşların yatırımlık altın talebinin oldukça düştüğünü gözlemlediklerini ifade etti. Piyasa uzmanları, son zamanlarda yatırımlık altın fiyatlarındaki spekülatif hareketlerin küçük yatırımcıda yarattığı tahribatın talebi azaltmış olabileceğine dikkat çekiyor. Bu durumun sonucu olarak, altın fiyatlarında uluslararası piyasalarla olan ons/dolar fiyat farkının neredeyse kapandığı belirtildi.
Kuyumcuların, ticaretin en hareketli olduğu yaz düğün sezonuna girdiğini belirten Atayık, konjontürel ve jeopolitik gelişmeler, yerel/global durgunluk ve talep düşüklüğü nedeniyle düğün sezonuna yüksek beklentilerle değil, buruk girdiklerini söyledi. Mevcut savaş ve global durumun tüm sektörlerde olduğu gibi kuyumculukta da lehe çevrilebileceğini ve ülke ekonomisi adına bir fırsat kapısı aralabileceğini sözlerine ekledi.
