Küresel petrol fiyatları, ABD-İran barış anlaşmasının piyasa tarihindeki en büyük enerji arz krizini sona erdirebileceğine dair yeni umutların ardından geriledi. Brent ham petrolünün varil fiyatı, Asya-Pasifik'teki finans merkezlerinde yeni haftanın başlamasıyla 84 doların altına inerken, Hürmüz Boğazı'nın yakında yeniden açılarak Körfez petrol ihracatının piyasaya dönmesi yönündeki iyimserlik arttı.
ABD Başkanı Trump, Pazar günü yaptığı açıklamada, İsrail'in Beyrut'a yönelik son hava saldırılarının hassas görüşmeleri baltalama tehdidine rağmen bir anlaşmanın tamamlandığını belirtti. Anlaşmanın detayları, özellikle deniz yolunun ne zaman yeniden açılacağı, güvenli geçişin kim tarafından denetleneceği ve herhangi bir koşulun uygulanıp uygulanmayacağı gibi konularda belirsizlik sürüyor. İranlı yetkililer, Tahran'ın nükleer programı ve yaptırımların kaldırılması gibi daha geniş konuları ele alan nihai bir anlaşma için 60 günlük bir müzakere süresi olacağını bildirdi.
Uluslararası petrol fiyatları, Pazartesi günü erken işlemlerde %4 oranında düşerek Cuma günü kaydedilen düşüşleri genişletti. Petrol fiyatları, İran savaşının başladığı Mart ayının başlarından bu yana en düşük seviyelerine geriledi. Trump, Tahran ile bir barış anlaşmasına yakın olduğunu ve bunun rejimin petrol ticaretindeki kontrolünü sona erdireceğini söylemesinin ardından Cuma günü 87,50 dolardan kapanan petrol fiyatları, Perşembe günkü 93 dolarlık seviyesinden düşmeye başlamıştı.
ABD Başkanı ayrıca, küresel piyasadaki baskıyı hafifletmeye yardımcı olmak amacıyla ABD ordusunun son haftalarda boğazdan günde milyonlarca varil petrol taşınmasına gizlice yardım ettiğini iddia etti. İran savaşının Mart ayı başında boğaz üzerinden Körfez petrol ihracatını durdurması ve piyasadan günde 20 milyon varil petrolü, yani piyasa arzının beşte birini fiilen çıkarmasıyla petrol fiyatları beklenenden düşük seyretti. Körfez üreticileri, boru hatları aracılığıyla alternatif bölgesel ihracat merkezlerine günde yaklaşık 5 milyon varil petrol yönlendirmeyi başardı. Son haftalarda ise ABD ordusunun yardımıyla, Umman Körfezi'nde bekleyen gemilere tespit edilmeden yük taşıyan ve yeniden yükleme için dönen 'karanlık tankerler' aracılığıyla günde 2 milyon varil daha piyasaya ulaşmış olabilir.
Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) üyeleri tarafından acil durum ham petrolü ve yakıtların günde yaklaşık 2,5 milyon varil oranında piyasaya sürülmesiyle, dünyanın petrol arz açığı da daraldı. Çin'in ithalatını yaklaşık 4 milyon varil/gün azaltarak on yılda görülmemiş seviyelere ulaştığı ve muhtemelen talebi karşılamak için rekor yüksek stoklarından yararlanarak ve son yıllardaki agresif stoklamayı durdurarak bu duruma katkıda bulunduğu tahmin ediliyor. Küresel olarak, Asya'daki petrokimya rafinerilerinin krizi atlatmak için faaliyetlerini azaltmasıyla talep günde 3 ila 4 milyon varil arasında düşmüş olabilir.
IG analisti Tony Sycamore, Pazartesi günü yaptığı açıklamada, ülkelerin tükenmiş stokları yenilemek ve stratejik rezervleri doldurmak için yeniden açılışı kullanacaklarını belirtti. Nükleer konular başta olmak üzere müzakerelerin karmaşık olduğunu ve bu nedenle yakın vadede ham petrolün daha fazla düşmesini görmenin zor olduğunu söyledi.
Analistler, kuzey yarımküre yazında beklenen enerji talebi artışının, küresel stoklar endişe verici derecede düşük seviyelere inerken petrol piyasası fiyatlarını yükseltebileceği konusunda uyardı. Rystad Energy analistlerine göre, boğazın derhal yeniden açılması bile krizin etkisinin piyasayı gelecek yılın başlarına kadar etkileyebileceği anlamına gelebilir. Bu kuruluş, krizin bugüne kadar piyasadan 1 milyar varil petrol kesmiş olabileceğini tahmin ediyor.
Etkili danışmanlık şirketi, Haziran ayında imzalanacak bir barış anlaşmasının, Temmuz ortasından itibaren boğazın aşamalı olarak yeniden açılmasına ve ardından tankerlerin yeniden konumlandırılması ve petrol sahalarının yeniden faaliyete geçmesiyle gecikmeli bir toparlanmaya yol açabileceğini öngördü. Rystad, bu nispeten yapıcı senaryo altında bile, kayıp hacimlerin yaklaşık %85'inin Ekim ayına kadar restore edilmesinin beklendiğini, kalan toparlanmanın ise Irak ve Kuveyt'teki olgun sahalardan kaynaklanarak Ocak 2027'ye kadar uzanacağını belirtti. Danışmanlık şirketi, yıl sonuna kadar kümülatif arz kayıplarının neredeyse 2 milyar varile ulaşmasının beklendiğini ekledi.
