İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, ABD Başkanı Donald Trump tarafından sunulan 15 maddelik Gazze planını reddettiğini bildirdi. Netanyahu, Hamas'ın tam anlamıyla silahsızlandırılması gerçekleşene kadar herhangi bir askeri çekilmenin söz konusu olmayacağını belirtti.
Geçtiğimiz ay ABD öncülüğündeki Barış Kurulu, Hamas ve Gazze'deki diğer silahlı grupların tamamen silahsızlandırılması konusunda bir anlaşmaya varıldığını duyurmuştu. Ancak Hamas, ağır silahlarını teslim etme koşulunun, İsrail'in tüm saldırganlıklarına son vermesi ve güçlerini Gazze'den çekmesi olduğunu ifade etmişti.
İsrail, geçen Ekim ayında ilk ateşkesi kabul etmesinin ardından Gazze'ye yönelik saldırılarını sürdürmüştü. Netanyahu, Pazar günü yapılan kabine toplantısında yaptığı açıklamada, "İsrail 15 maddelik belgeyi reddediyor" dedi. İsrail ordusunun, Hamas tam anlamıyla silahsızlandırılana kadar çekilme gerçekleştirmeyeceğini ve tehditleri engellemeye devam edeceğini sözlerine ekledi.
Trump, geçtiğimiz ay Hamas'ın Gazze için bir silahsızlanma planını kabul ettiğini açıklamasının ardından bunun "kalıcı barış ve güvenliğe doğru atılmış muazzam bir adım" olduğunu duyurmuştu. Ancak Netanyahu, İsrail'in Gazze'den çekilmesinden önce Hamas'ın silahsızlanması gerektiğini vurgulayarak bunun "hayali bir silahsızlanma" olamayacağını belirtti.
Netanyahu, sürecin nasıl ilerletileceği konusunda ABD'li yetkililerle görüşmeler yaptığını kaydetti. Başbakan, "Onların fikirleri var; bunların bir kısmı bizim için kabul edilebilir, bir kısmı değil ve bu konularda duruşumuzu nasıl koruyacağımızı biliyoruz" şeklinde konuştu.
Gazze planıyla ilgili yürütülen diplomatik süreç, İsrail'in iç siyasetinden de etkileniyor. İsrail'de seçimlere kısa bir süre kala Netanyahu'nun, "taviz verir" görüntüsünden kaçınmaya çalıştığı belirtiliyor. Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben Gvir gibi aşırı sağcı müttefikler, taslağı "kabul edilemez" olarak nitelendirerek yeni bir kabine oylaması yapılması ve Gazze planının sonlandırılması çağrısında bulundu.
Bu durum, geçen yıl eylül ayında açıklanan Trump'ın Gazze barış planı için yeni bir engel teşkil ediyor. Plan, anlaşmanın uygulanmasını denetlemek üzere Barış Kurulu'nun oluşturulmasını, Hamas'ın silahsızlandırılmasını, İsrail askerlerinin çekilmesini ve Gazze'nin yeniden inşasını içeriyordu.
Gazze'deki durumun belirsizliğini koruduğu belirtilirken, açıklama şu ana kadar bölgede büyük bir heyecan yaratmadı. Yıllardır başarısız olan ateşkesler ve çöken anlaşmaların ardından birçok Filistinli, yeni bir siyasi anlaşmaya derin bir şüpheyle yaklaşıyor. İsrail, Trump'ın anlaşmayı açıklamasından kısa bir süre sonra Gazze'ye saldırı düzenlemiş ve saldırılarda çok sayıda Filistinlinin yaralandığı bildirilmişti.
Gazze'de iki milyondan fazla Filistinli, son derece ağır koşullar altında yaşamını sürdürüyor. Bölgede hastalıklar yaygınlaşırken, halk gıdaya, temiz suya ve yeterli barınma imkanına erişmekte zorlanıyor. İsrail'in toprak bariyerleri inşa etmeye devam etmesi ve kontrol bölgelerini genişletmesiyle insanlar giderek küçülen bir alanda yaşamak zorunda kalıyor.
Gazze Sağlık Bakanlığı verilerine göre, ateşkesin yürürlüğe girmesinden bu yana İsrail saldırılarında, aralarında çocukların da bulunduğu en az 1.168 Filistinli hayatını kaybetti. Aynı dönemde Filistin saldırılarında ise dört İsrail askeri öldürüldü. Uydu görüntüleri, İsrail'in kontrolü altındaki Gazze bölgelerinde 1.500'den fazla binanın yıkıldığını gösteriyor. Birleşmiş Milletler'in tahminlerine göre, Ekim 2023'ten bu yana yaklaşık 60 milyon ton enkaz oluştu.
