Madencilik Platformu ve Türkiye Madenciler Derneği (TMD), sektörün 2025 yılında devlet hakkı kapsamında kamu hazinesine 32 milyar liranın üzerinde ödeme yaptığını bildirdi. Yapılan açıklamada, Türkiye ekonomisinin ham madde ihtiyacını karşılayan sektörün, ülkenin dışa bağımlılığını azaltmadaki kritik önemi vurgulandı.
Açıklamada, Türkiye'nin dış ticaret açığının yaklaşık %40'ının maden ve enerji ithalatından kaynaklandığı belirtilerek, 'Toplamda 60 milyar doların üzerinde bir kaynağı, kendi topraklarımızdaki madenleri yeterince değerlendiremediğimiz için dışarıya gönderiyoruz.' ifadeleri kullanıldı. Kamuoyunda madencilik şirketlerinin devlete düşük pay ödediğine yönelik yanlış bir algı oluşturulmaya çalışıldığı savunulan açıklamada, sektörün devlet hakkı dışında yüksek orman izin bedelleri, kurumlar vergisi, belediye payları ve ruhsat harçları gibi çok sayıda mali yükümlülük altında faaliyet gösterdiği kaydedildi.
Bakır üretiminde devlete ödenen payın %20, alüminyumda ise %15 seviyelerine ulaştığı belirtildi. Altın madenciliğinde kamu paylarının son dönemde %14 ila %15 bandında seyrettiği bilgisi verildi. Madencilik Platformu, geçen yıl sektörün yalnızca devlet hakkı kalemi altında kamuya 32 milyar liradan fazla ödeme gerçekleştirdiğini bildirdi. Genel hesaplamalara göre, madencilik şirketlerinin elde ettiği her 100 liralık gelirin yaklaşık 30 lirasının vergi ve çeşitli kamu payları yoluyla devlete aktarıldığı ifade edildi.
Türkiye'de madencilik faaliyetlerinin 30'dan fazla kamu kurumu tarafından denetlendiği aktarıldı. Üretilen altının devletin yetkilendirdiği rafinerilerde saflaştırılarak kayıt altına alındığı ve Borsa İstanbul bünyesinde işlem gördüğü belirtildi. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının üretilen altın üzerinde ön alım hakkına sahip olduğu hatırlatılan açıklamada, 'Teknolojik ve hukuki denetimin bu denli sıkı olduğu bir ortamda herhangi bir kayıtsız işlem yapılması teknik olarak mümkün değildir.' denildi.
Ayrıca, Türkiye'de kullanılan siyanürün yaklaşık %95'inin tekstil, plastik ve metal kaplama gibi sektörlerde tüketildiği, madenciliğin toplam kullanım içindeki payının ise yaklaşık %5 olduğu kaydedildi. TMD de yaptığı açıklamada, Türkiye'de uygulanan devlet hakkı ve orman bedellerinin dünya genelindeki en yüksek oranlar arasında yer aldığını belirterek, devlet hakkı sisteminin madenin ekonomik değeri ve üretim modeline göre hesaplanan çok katmanlı bir yapı olduğunu bildirdi.
