Irak'ta İran'a yakın milis gruplarının silahsızlandırılmasına yönelik tartışmalar yeni bir boyut kazandı. ABD'nin bölgedeki artan baskısı sonucunda, bazı silahlı grupların silah bırakmaya olumlu yaklaştığı iddia edilirken, iki önemli grubun ise bu adıma karşı çıktığı belirtiliyor.
Bağdat kulislerinden edinilen bilgilere göre, Kays el-Hazali liderliğindeki Asaib Ehl el-Hak ve Bedir Örgütü gibi bazı milis yapıların, silahlarını devlet kontrolüne devretmeye hazır olduğu ifade ediliyor. Irak yönetiminin, güvenlik mekanizmasının tamamen devlet çatısı altında toplanması yönündeki mesajlarını son dönemde daha güçlü bir şekilde ilettiği değerlendiriliyor.
Ancak, İran'a yakın en etkili silahlı gruplardan Ketâib Hizbullah ve El-Nüceba Hareketinin, silah bırakma seçeneğini reddettiği belirtiliyor. Bu grupların, bölgedeki güncel gelişmeleri ve İran'ın tutumunu dikkate alarak hareket ettiği ifade ediliyor.
Washington yönetimi, İran'a yakın silahlı grupların sadece silahsızlandırılmasını değil, aynı zamanda kurulacak yeni Irak hükümetinde etkili görevler üstlenmemesini de talep ediyor. ABD'nin bu konudaki diplomatik baskısını Bağdat üzerinde artırdığı kaydediliyor.
Eski CIA Direktörü David Petraeus'un geçtiğimiz günlerde Bağdat'ı ziyaret ederek üst düzey Iraklı yetkililerle gerçekleştirdiği temaslar da sürecin önemli bir parçası olarak değerlendiriliyor. Petraeus'un, Beyaz Saray'a danışmanlık hizmeti veren bağımsız bir uzman sıfatıyla bölgeye geldiği belirtildi.
Uzmanlar, silahsızlanma sürecinin oldukça zorlu geçebileceği görüşünde. İran'ın Irak üzerindeki etkisi ve Haşdi Şabi bünyesindeki yapıların devlet içindeki gücü, sürecin önündeki en büyük engeller olarak gösteriliyor. Buna karşın, Bağdat yönetimi silahlı gücün yalnızca devletin kontrolünde olması gerektiği vurgusunu sürdürüyor.
Şii grupların şimdilik geri adım atmasının, kalıcı bir politika değişikliğinden ziyade, ABD ile doğrudan bir çatışmadan kaçınmaya yönelik geçici bir taktik olabileceği değerlendirmesi yapılıyor.
