20'li yaşlarının başında genital herpes teşhisi konulan M.E., teşhisin getirdiği utanç nedeniyle neredeyse hiç evden çıkmadığını belirtti. 29 yaşındaki Edwards, yaşadığı durumu, "İnsanların beni görmesini istemiyordum. Utanç tam olarak buydu," sözleriyle ifade etti.
Sağlık uzmanlarına göre, teşhisin psikolojik etkileri, fiziksel belirtilerden daha ağır olabiliyor. Dünya Sağlık Örgütü'nün (WHO) 2024 yılı tahminlerine göre, 15-49 yaş arasındaki yaklaşık 846 milyon kişi genital herpes virüsü ile yaşıyor. Bu oran, söz konusu yaş grubundaki her beş kişiden birinden fazlasına denk geliyor.
Tedavisi mümkün olan ancak tamamen iyileştirilemeyen genital herpes, çoğu zaman belirti göstermiyor veya çok az belirtiye yol açıyor. Bununla birlikte, bazı kişilerde yaşam boyu tekrarlayabilen ağrılı genital yaralar ve su toplamaları görülebiliyor. Galler'de yaşayan M.E. için ilk teşhis konulduğunda fiziksel acı dayanılmaz boyutlardaydı.
BBC Galler'e konuşan Edwards, virüsü, enfekte olduğunu bildiği halde kendisine bilgi vermeyen bir erkekle korunmasız cinsel ilişki sonucu kaptığına inandığını söyledi. Teşhis sonrası yas, öfke ve inkar duyguları yaşadığını belirten Edwards, "Hayatım o anda tamamen değişti," dedi.
Genital herpes, herpes simpleks virüsünün neden olduğu bir enfeksiyondur. Virüs vücuda bir kez girdikten sonra ömür boyu kalır ve genellikle yakındaki bir sinirde yerleşerek aynı bölgede yaralara neden olur. HSV-1 ve HSV-2 olmak üzere iki türü bulunan virüsün her ikisi de genital herpese yol açabilir. 2020'de yaklaşık 520 milyon kişinin genital HSV-2 enfeksiyonuna sahip olduğu tahmin ediliyor.
HSV-2, halk sağlığı açısından daha ciddi kabul edilir çünkü tekrarlama olasılığı daha yüksektir, belirtili vakaların yaklaşık %90'ını oluşturur ve HIV kapma riskini üç kat artırır. Kadınlar, vajina içindeki ve çevresindeki hassas mukozal dokular nedeniyle erkeklere göre neredeyse iki kat daha sık HSV-2 ile enfekte olmaktadır. HSV-1 ise çoğunlukla çocukluk döneminde ağız çevresinde deri temasıyla yayılır.
Birleşik Krallık Herpes Virüsleri Derneği Direktörü Marian Nicholson, birçok kişinin dudak ve genital bölgedeki uçukların aynı virüsten kaynaklandığını bilmediğini belirtti. Oral seksin yaygın bir bulaşma yolu olduğunu ekleyen Nicholson, "Virüs nerede olduğunu bilmiyor. Bir kişinin dudağında uçuk varsa ve oral seks yaparsa, virüs genital bölgeye geçebilir," dedi.
Belirtiler arasında küçük su kabarcıkları, lekeler veya yaralar, genital bölgede yanma veya karıncalanma hissi ve idrar yaparken ağrı yer alıyor. Tanı, genellikle belirtiler mevcut olduğunda, yaradan alınan sıvı örneğinin test edilmesiyle konuluyor.
M.E., destek arayışında internette karşılaştığı korkutucu başlıklardan bahsetti: "Hayatın bir daha asla eskisi gibi olmayacak, çocuk sahibi olup olamayacağını kim bilir? gibi şeyler okuyordum." Ancak 30 yıldan uzun süredir herpesle yaşayan Nicholson, durumun çoğu insan için yönetilebilir bir cilt rahatsızlığı olduğunu vurguladı. "Gereksiz derecede büyük bir korku var," diyen Nicholson, "İnsanlar bunun bir ceza olduğunu düşünüyor ama öyle değil," diye ekledi.
Birçok kişide belirti gelişmezken, tekrarlayan salgınlar yaşayanlar antiviral ilaçlar ve yaşam tarzı değişiklikleriyle durumu kontrol altına alabiliyor. Nicholson, enfekte olduğunu fark edenlerin üçte bir oranında olduğunu, ikisinin ise enfekte olduklarını anlamayacak kadar hafif geçirdiğini belirtti. İlk enfeksiyonun belirtileri her zaman tedavi gerektirmeyebilir; su kabarcıkları genellikle kendiliğinden iyileşir.
Özellikle belirtiler şiddetliyse tedavi faydalı olabiliyor. Hastalara, durumun kötüleşmesini önlemek için antiviral ilaçlar veya ağrı kesici kremler reçete edilebiliyor. Tekrarlayan lezyonlar genellikle ilk ataktan daha hafif geçiyor ve zamanla daha seyrek görülüyor.
WHO'ya göre prezervatif kullanımı herpes bulaşma riskini azaltıyor. Kurum, aktif belirtileri olan kişilerin cinsel temastan kaçınmasını ve sağlık kuruluşlarının bu kişilere HIV testi teklif etmesini öneriyor. Birleşik Krallık Ulusal Sağlık Hizmeti (NHS), hastalığın stres ve adet döngüsü sırasında tetiklenebildiğini belirtiyor. NHS, etkilenen bölgenin ultraviyole ışık, sürtünme, alkol ve sigaradan korunmasını öneriyor.
