Avrupa'nın askeri ve teknolojik bağımsızlık vizyonunu hedefleyen Yeni Nesil Muharebe Hava Sistemi (FCAS) projesi, Fransa ve Almanya arasındaki anlaşmazlıklar nedeniyle resmen sonlandırıldı. Yaklaşık 100 milyar Euro bütçeli projenin iptali, Avrupa savunma sanayisi için ağır bir darbe olarak nitelendiriliyor.
Projenin iptal kararı, Almanya Başbakanı Friedrich Merz ve Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron tarafından Karadağ'da düzenlenen AB-Batı Balkanlar Zirvesi marjında alındı. Aylardır süren siyasi ve teknik tıkanıklığın aşılamaması, milyarlarca Euro'luk projenin tamamen rafa kaldırılmasına neden oldu.
Savunma analistleri, projenin çöküşünde Airbus ve Dassault Aviation arasındaki ticari çekişmelerin ve teknoloji paylaşımı konusundaki anlaşmazlıkların etkili olduğunu belirtiyor. Şirketler arasındaki güç savaşları ve patent hakları konusundaki ihtilaflar, Avrupa'nın ortak askeri geleceğinin önüne geçti.
İki ülkenin askeri önceliklerindeki farklılıklar da projenin iptalinde önemli bir rol oynadı. Fransa, yeni nesil savaş uçağının nükleer silah taşıma kapasitesine sahip olmasını ve uçak gemilerine iniş-kalkış yapabilmesini talep ederken, Almanya bu özelliklerin gerekliliğini sorguladı. Friedrich Merz, 6. nesil insanlı jet geliştirmenin Almanya için mantıklı olup olmadığını açıkça dile getirdi.
FCAS projesi, sadece bir savaş uçağı üretme hedefinin ötesinde, 2040 yılından itibaren Fransa'nın Rafale ve Almanya ile İspanya'nın Eurofighter jetlerinin yerini alacak entegre bir muharebe ağı oluşturmayı amaçlıyordu. Projenin iptaliyle, Avrupa ordularının modernizasyon süreci sekteye uğradı.
Projenin sona ermesiyle birlikte, Fransa'nın Dassault firması Rafale uçaklarını tek başına modernize etmeye odaklanacak. Airbus'ın ise İsveçli Saab ile yeni bir ortaklık kurabileceği veya İngiltere, Japonya ve İtalya'nın yürüttüğü GCAP projesine entegre olabileceği değerlendiriliyor. Bu belirsizlik ortamında, diğer Avrupa ülkelerinin ABD yapımı F-35 platformlarına yönelmesi bekleniyor.
