Avrupa Birliği'nin Copernicus iklim gözlem servisi tarafından yayınlanan rapora göre, bu yaz Batı Avrupa'yı etkisi altına alan kavurucu sıcaklar rekor seviyeye ulaştı. Kıtanın yarısından fazlası, 38 santigrat derecenin üzerinde hissedilen sıcaklıklarla "çok güçlü" bir ısı stresi yaşadı.
Haziran-Ağustos ayları arasında Batı Avrupa'da yüzey hava sıcaklıkları, son on yıllık ortalamanın 2.5 santigrat derece üzerinde kaydedildi. Kıtanın geri kalanında ise daha ılıman ancak yine de ölümcül sıcaklar etkili oldu ve bu yaz Avrupa'nın tarihteki en sıcak üçüncü yazı olarak kayıtlara geçti.
Rapora göre, Batı Avrupa'nın en az yüzde 60'ı bu yaz 30 santigrat derecenin üzerinde sıcaklıkları 17 gün boyunca yaşadı. Bu durum, 2003'teki şiddetli sıcaklıkların yaşandığı yılda 11 gün, 2005'te ise sadece 7 gün gözlemlenmişti. Yüksek sıcaklıklar, Batı Avrupa genelinde rekor kıran 13 gün boyunca "çok güçlü" bir ısı stresi yaşanmasına neden oldu.
Avrupa, yaz benzeri hava koşullarına anormal derecede erken başladı. Mayıs ayı sonlarında etkili olan güçlü bir sıcak hava dalgası iklim bilimcilerini şaşırttı ve rapor, yüksek sıcaklıkların Eylül ayı boyunca bile devam ettiğini belirtti. İklim değişikliğinin tetiklediği, daha sıcak ve yaygın hale gelen tekrarlayan sıcak hava dalgaları, kıta genelinde on binlerce insanın ölümüne neden olurken, mahsullerin zarar görmesine ve santrallerin kapanmasına yol açtı.
Avrupa Orta Menzilli Hava Tahminleri Merkezi'nden iklim bilimci Samantha Burgess, "Sonuçlar, sıcaklık rekorlarının çok ötesine uzanarak su mevcudiyeti, enerji sistemleri, ulaşım, ekosistemler ve insan sağlığını etkiledi" dedi. Burgess, "İklim ısınmaya devam ettikçe, bu tür olaylar giderek birbirine bağlı hale gelen iklim risklerine karşı dayanıklılık oluşturmanın önemini vurgulamaktadır" diye ekledi.
Sıcaklık, kuraklık ve yangınların bir araya gelmesiyle oluşan aşırı hava olayları özellikle yıkıcı oldu. Avrupa deniz yüzeyi sıcaklıkları da bu yaz rekorları kırarken, kıtanın nehirleri 30 yılı aşkın sürenin en düşük yaz akışlarını yaşadı. Sıcak hava ve yaygın kuraklık, orman yangınlarının kontrol altına alınmasını zorlaştırdı.
Avrupa Orman Yangını Bilgi Sistemi tarafından yayınlanan verilere göre, 2026'daki yangın hava koşullarının şiddeti, bilim insanlarının kaydettiği en kötü durumdu. Eylül ayı sonu itibarıyla 680 bin hektarlık alanın yanması, bu süreyi 2025'teki 1 milyon hektar ve 2022'deki 768 bin hektarın ardından üçüncü en kötü rekor olarak kayıtlara geçirdi.
İnsan sağlığı için en büyük çevresel tehditlerden biri olan duman, son yirmi yılın ortalamasından yüzde 30 daha fazla ince partikül maddeyi havaya saldı.
ISGlobal'da iklim ve sağlık programı başkanı Xavier Rodó, "Açıkçası, yaşadığımız yazdan sonra söylenecek pek bir şey yok" dedi. Rodó, "Aşırı hava olaylarının sayısındaki ve yoğunluğundaki bu artış, hem yerel hem de bölgesel ve kıtasal düzeyde birçok rekorun kırılmasıyla Avrupa iklimindeki eşi görülmemiş değişikliklerin açık bir göstergesidir" diye konuştu.
Doktorlar ve iklim bilimciler, fosil yakıtların yakılmasını durdurma, binalara gölgelik kurma, şehirleri yeşillendirme ve hastaneler, okullar ile bakım evlerine klima takma çağrısında bulundular.
