Şili'nin And Dağları'nda, deniz seviyesinden yaklaşık 2 bin metre yükseklikte bulunan Sewell madenci kasabası, dik coğrafyası ve araç trafiğinin olmadığı kentsel yapısıyla dikkat çekiyor.
1905 yılında kurulan ve Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü (UNESCO) tarafından koruma altına alınan kasaba, zirve döneminde 15 bin kişiye ev sahipliği yaptı. Sewell'de caddeler yerine merdivenler kullanılarak ulaşım sağlandı.
Rancagua şehrinin yaklaşık 60 kilometre doğusunda, ABD merkezli Braden Copper Company tarafından kurulan Sewell, dünyanın en büyük yeraltı bakır madeni El Teniente'nin yakınında yer alıyor. Kasabanın dik dağ yamacına inşa edilmesi nedeniyle tekerlekli araç kullanımı mümkün olmadı. Ana ulaşım ağı, merkezi bir merdiven ve buna bağlı geçitlerden oluştu. Dış dünya ile bağlantı ise yalnızca Rancagua'ya uzanan demiryolu hattı üzerinden sağlandı.
Yerleşimdeki binalar, konut, kamu hizmeti ve sosyal alanları tek bir yapıda birleştiren çok işlevli bir tasarıma sahip. Yeşil, sarı, kırmızı ve mavi gibi canlı renklere boyanan ahşap yapılar, kasabanın görsel kimliğini oluşturuyor. UNESCO yetkilileri, aşırı soğuk, kar yağışı ve izolasyonun yanı sıra ahşap kullanımından kaynaklanan yangın riskinin, binaların sürekli bakımını gerektirdiğini belirtiyor.
Sewell'deki yerleşim modeli, Brezilya'daki şirket köyleriyle benzerlik gösteriyor. Üretim alanı, konut ve sosyal hizmetlerin tek merkezde toplanması açısından ortak bir mantık taşıyan Sewell, And Dağları'nın yamacına dikey olarak kurulmasıyla diğer örneklerden ayrılıyor.
Şirketin çalışanları zamanla Rancagua'ya taşıma kararı almasıyla Sewell'in yerleşim işlevi sona erdi. Kalan tarihi çekirdek koruma altına alınarak UNESCO Dünya Mirası Listesi'ne dahil edildi. Günümüzde kontrollü ziyaretçi turlarıyla turizme açık tutulan bölgede, madencilik faaliyetleri ve korunan alanların bakımı devam ediyor.
