Amerika Birleşik Devletleri, Çinli teknoloji ve sanayi devleri arasında yer alan Alibaba, Baidu, otomotiv üreticileri BYD ve NIO şirketlerini, “Çin ordusuna yardım ettiğine inanılan şirketler” listesine dahil etti. Bu kararın, iki ülke arasındaki ticaret ve teknoloji gerilimini yeniden yükseltmesi bekleniyor.
ABD'nin güncellenmiş listesi, 2025 başındaki önceki versiyonun yerine geçti. Bu adım, ABD Başkanı Donald Trump ile Çin Devlet Başkanı Şi Cinping arasında yürütülen hassas ticaret ateşkesinin ardından geldi. Çin Dışişleri Bakanlığı, listenin “ayrımcı” olduğunu ve Çinli şirketleri “haksız yere baskı altına aldığını” belirterek ABD’ye uygulamaları gözden geçirme çağrısı yaptı.
Çin Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Lin Jian, yaptığı açıklamada Çinli şirketlerin haklarını korumak için gerekli adımların atılacağını belirtti. Pekin yönetimi, ABD’nin listesinde yer alan şirketlerin büyük bölümünün Çin’in askeri ve endüstriyel kapasitesinde rol oynayan teknoloji firmaları olduğuna dikkat çekti.
Yeni listede büyük teknoloji ve sanayi gruplarının yanı sıra biyoteknoloji ve yapay zeka şirketleri de yer aldı. Bu şirketler arasında WuXi AppTec, RoboSense ve insansı robot üreticisi Unitree de bulunuyor. Daha önce ABD'li çip üreticisi Nvidia'nın Unitree ile robot teknolojileri alanında işbirliği planladığı açıklanmıştı.
BYD, askeri şirket olarak sınıflandırılmayı reddettiğini ve karara karşı hukuki yollara başvuracağını bildirdi. Alibaba ise listelenmenin “temelsiz” olduğunu savunarak şirketin askeri bağlantısı olmadığını ifade etti. Baidu da benzer şekilde iddiaları reddederek listeden çıkarılmak için tüm yasal seçeneklerin değerlendirileceğini duyurdu.
Listeleme doğrudan yaptırım niteliği taşımamakla birlikte, ABD Savunma Bakanlığı’nın bu şirketlerle sözleşme yapmasını sınırlıyor. Yeni düzenlemeye göre ABD ordusunun listedeki şirketlerden doğrudan alım yapması yasaklanacak, ilerleyen yıllarda dolaylı tedarikin de kısıtlanabileceği belirtildi.
Uzmanlara göre liste güncellemesi, ABD ile Çin arasındaki teknoloji rekabetinin daha geniş bir jeopolitik mücadeleye dönüştüğünü gösteriyor. Washington yönetimi, Çinli şirketleri artık tekil firmalar yerine stratejik bir teknoloji ekosisteminin parçası olarak değerlendiriyor.
