27 Mayıs 1960 tarihinde gerçekleşen ve Türk demokrasi tarihine kara bir leke olarak geçen darbenin üzerinden 66 yıl geçti. Bu askeri müdahale, Anayasa ve TBMM'nin feshi ile sonuçlanırken, dönemin başbakanı Adnan Menderes ve iki bakanının idam edilmesiyle de hafızalara kazındı.
Seçilmiş Başbakan Adnan Menderes ve Demokrat Parti iktidarını hedef alan darbe, millet iradesini hiçe sayarak Türkiye'de vesayetçi anlayışın yerleşmesine zemin hazırladı. Darbenin ardından kurulan Yassıada mahkemelerinde yaşanan hukuki süreçler ve siyasi hesaplaşmalar, yargılamaların siyasi propaganda aracına dönüştüğü eleştirilerine neden oldu. Bu süreçte 'Bebek Davası' ve 'Köpek Davası' gibi başlıklarla açılan dosyalar, yargılamaların adil olmadığı yönündeki eleştirileri güçlendirdi.
Yassıada yargılamaları sonucunda Başbakan Adnan Menderes, Dışişleri Bakanı Fatin Rüştü Zorlu ve Maliye Bakanı Hasan Polatkan hakkında idam kararı verildi. Zorlu ve Polatkan 16 Eylül 1961'de, Menderes ise 17 Eylül 1961'de İmralı'da idam edildi. Bu idamlar, Türkiye'nin demokrasi hafızasında derin bir yara olarak kaldı.
Dönemin Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve AK Parti, bu kara lekenin silinmesi için çalışmalar yürüttü. Yıllarca 'yasaklı ada' olarak bilinen Yassıada, 'Demokrasi ve Özgürlükler Adası' adı altında müzeleştirilerek dönemin acı hatıraları gelecek nesillere aktarılacak bir mekana dönüştürüldü. Darbenin ardından hazırlanan 1961 Anayasası ile askeri ve bürokratik vesayet kurumsallaştırılırken, sonraki askeri müdahaleler için de zemin oluştuğu değerlendirilmektedir.
Dönemin Başbakanı Adnan Menderes'in darbe hazırlıklarına karşı önlem almadığı yönündeki eleştirilere ilişkin olarak, Demokrat Parti Milletvekili Gıyasettin Emre'nin aktardığı bir anı dikkat çekmektedir. Emre, darbe öncesinde Menderes ile yaptığı görüşmede endişelerini dile getirdiğini, ancak Menderes'in nöbet tutan askerleri göstererek 'Bu Mehmetçik mi darbe yapacak!' şeklinde cevap verdiğini aktarmıştır. Emre, darbe girişimini radyodan öğrendiğini ve teslim olmaya karar verdiklerini de sözlerine eklemiştir.
